AMASYA’DA VALİLİK YAPAN ŞEHZADELER

* Şehzade Bayezid (Yıldırım Bayezid): 1386
* Şehzade Çelebi Mehmet (I. Mehmet): 1389-1402 1403-1423
* Şehzade Murad (II. Murad):1415 – 1421
* Şehzade Ahmet Çelebi: 1435
* Şehzade Mehmed (Fatih Sultan Mehmet): 1438
* Şehzade Alaeddin:1442
* Şehzade Bayezid (II. Bayezid): 1454-1481
* Şehzade Ahmed: 1481-1511
* Şehzade Murad: 1511-1512
* Şehzade Mustafa: 1540-1553
* Şehzade Bayezid: 1557-1558
* Şehzade Murad (III: Murad): 1566

DAHA SONRA PADİŞAH OLAN ŞEHZADELER

YILDIRIM BAYEZİD

I. Murad’ın oğlu olan Yıldırım Bayezid, 1386 yılında Amasya’yı Osmanlı sınırları içine almış, 1389′da da Amasya Valiliği’ne atanmıştır. Aynı yıl içerisinde de Osmanlı tahtına davet edilmiştir.

ÇELEBİ MEHMET

Yıldırım Bayezid’in oğlu olan Çelebi Mehmet, babasında sonra Amasya Valisi olarak tayin edilmiştir. 1402 yılında Ankara Savaşı’ında Timur’a yenilen ve dağılan Osmanlı birliğini Amasya’daki dirayetli yönetim anlayışı ile yeniden sağlamıştır.

II. MURAD

1404 yılında Amasya’da doğmuştur. 1415′te 11 yaşındayken Amasya Vali’liğine atanmıştır. Babası Çelebi Mehmet’in 1421 yılında vefatı ile birlikte tahta davet edilmiştir.:

FATİH SULTAN MEHMET

Kardeşi Şehzade Ahmet’in Amasya valiliği sırasında ölümü üzerine (1438) yerine atanan Şehzade Mehmet, bu görevini bir yıl kadar sürdürmüştür.

SULTAN II. BAYEZİD

1454 yılında 7 yaşındayken Amasya’ya vali olarak gönderilen Şehzade Bayezid, 27 yıl bu görevde kaldıktan sonra 1481 yılında Osmanlı tahtına çıkmıştır.

III: MURAD

II. Selim’in oğludur. 1566′da Amasya valiliğine tayin edilmiş olup, yaklaşık bir yıl bu görevinde kalmıştır. Amasya’da valilik yapan son şehzade olmuştur.

YAVUZ SULTAN SELİM (I. SELİM)

Amasya Valisi Şehzade Bayezid’in (II. Bayezid) oğludur. 1470′te Amasya sarayında doğmuş, 11 yaşına kadar babasının yanında Amasya’da eğitim almış ve 1481′de Trabzon’a vali olarak atanmıştır.

ŞEHZADE MUSTAFA

1540 -1553 yılları arasında Amasya valiliği yapan Şehzade Mustafa, veliaht olarak yetiştirildi. Amasya Halkı tarafından da çok sevilen Şehzade, 1553 yılında boğdurularak öldürüldü.

Tıp medresesinin tedavi merkezi olan dârüşşifa, kubbeli ve altı hücreli bir yapıdır. Hücrelerdeki akıl hastalarının birbirini görmemesi sağlanmıştır. Ortadaki havuzun çevresinde yer alan saz sanatçıları müzikle tedavi yapmış olurlardı.

Bayezit II külliyesi. Tunca kıyısındaki tabhane, dârüşşifa, medrese ve imaret binalarından: oluşur. Külliye, o sırada fethedilen Akkerman Kalesi hazinesinde bulunan altınlarla inşa ettirilmiştir.
Darussifa ( Akil hastalarinin muzik ve su sesiyle tedavi edildigi ilk yer )

Amasya kent dokusunun çeşitli yerlerinde, özellikle Yeşilırmak sahil şeridinde görsel bir şekilde yer almakta olan geleneksel Osmanlı Evi örnekleri Amasya mimarî yapıları içerisinde önemli bir grup teşkil etmektedir.

Amasya evleri, daha çok 19. yüzyıla ait olup, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na istinaden Ankara Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 05.05.1992 gün ve 2364 sayılı kararı ile tescil edilerek koruma altına alınmışlardır.

Bu konutlar, Hımış ve Bağdadî teknikle yapılmış örneklerdir. Genellikle yan yana, bitişik nizâm olarak düzenlenmiş olan bu konut mimarisinin güzel örneklerini Yalıboyu Evleri olarak bilinen konut dokusu oluşturmaktadır.

Yeşilırmak kenarında, tarihi sur duvarı üzerine, ahşap çatkı arası kerpiç dolgulu olarak, kırma ya da beşik çatı üzeri oluklu kiremitle örtülü bir biçimde düzenlenmiş olan ve geleneksel Osmanlı evinin bütün özelliklerini bünyesinde taşıyan bu evler Amasya’nın tarihsel kimliğiyle uyumlu bir görünüm arz etmektedir.

Kral Kaya Mezarları, Hellenistik Dönem’nde, Amasya’daki Harşena Dağı’nın güney eteklerindeki kalker kayalara oyulmuş olan anıt mezarlardır.

Antik Çağ yazarı Strabon’a göre Mitridat Krallığı zamanında krallar adına yapılmış anıt mezarlardır. Yeşilırmak Vadisi boyunca irili ufaklı 23 adet kaya mezarı bulunan bölge Krallar Vadisi olarak da bilinir. Kaya Mezarlarının içlerinden çok, arkalarına oyulmuş geçitler dikkat çekicidir. Kalker kayalara oyularak yapılan bu bu mezarlar yapı ve büyüklükleri itibarıyla kente hakim bir noktadadır.

Bu ören yeri Amasya’dadır ve içerisinde 15. yüzyıl Osmanlı Dönemi’ne ait iki adet özel hamam yer almaktadır. ve Amasya kalesinin tam altında olup çok ilgi gören yerlerden bir tanesidir.

Yeşilırmak’ın kuzeyinde bulunan ve Harşene Dağı adı verilen dik kayalıklar üzerindedir. Timur’dan kaçan Osmanlı Şehzadesi I. Mehmet Çelebi, bu kaleye sığınmıştır. Kalenin “Belkıs”, “Saray”, “Maydonos”ve “Meydan” adlarında dört kapısı, kale içinde “Cilanbolu” adlı bir su kuyusu, sarnıcı ve zindanları bulunmaktadır. Kaleden 70 m. aşağıda Yeşilırmak Nehri’ne ve kral mezarlarına kadar uzanan M.Ö.3. yüzyıla ait merdivenli bir yeraltı yolu ile burç ve cami kalıntıları görülmeye değer niteliktedir. Kalenin güney eteğinde Osmanlılar tarafından kullanılmış olan Kızlar Sarayı’na ait kalıntılar ile yamaçlarda yerden 20-25 m. yükseklikte düz bir duvar halinde kalker kayalara oyulmuş olan M.Ö.3. yüzyıla ait irili ufaklı 18 adet kaya mezarı bulunmaktadır.

Borabay Gölü, Amasya’nın Taşova ilçesine 15 km, uzaklıkta olan, doğal bir heyelan gölüdür. Denizden 800 m. yüksekte bulunan gölün,en derin yeri 11 m.’dir.Boyu 500 m olan Borabay Gölü’nün,genişliği 40-110 m arasında değişmektedir.Borabay gölü’nün oluşumunu hazırlayan heyelan,jura formasyonu ve perm kalkerleri arasında bulunan fay hattı ile de ilgilisir.Bu fayın oluşturduğu zayıf zon kırık hattı boyunca derine sızan sular,tüf ve aglomeralar üzerinde meydana gelen kütle hareketini kolaylaştırmıştır.

Elma (Malus domestica), gülgiller (Rosaceae) familyasından kültürü yapılan bir meyve türü.

Eski Türkçe’de “alma” diye bilinen adının, meyvenin rengi olan “al” (kırmızı)’dan geldiği bilinmektedir. Elmanın ilk olarak Kuzey Anadolu’da, Güney Kafkaslar 1, Rusya’nın güneybatısında kalan bölgeler ve Orta Asya (Kazakistan’nın doğusu) dolaylarında ortaya çıktığı sanılmaktadır.2 Tür, bütün dünyaya Orta Asya’dan yayılmıştır. Besin değeri çok yüksek olan bir meyvesi vardır. Tarih boyunca kültür çalışmalarıyla 1000 farklı elma çeşidi üretildiği tahmin edilmektedir.